Η στιγμή που ο χρόνος ακουμπά την επιθυμία μας
Η Πρωτοχρονιά δεν είναι απλώς η πρώτη μέρα του χρόνου.
Είναι μια ρωγμή στον χρόνο, ένα άνοιγμα όπου μπορούμε να κοιτάξουμε λίγο πιο μακριά από την καθημερινή μας συνήθεια.
Μια στιγμή όπου ο άνθρωπος αφήνει για λίγο τον ρεαλισμό του και επιτρέπει στον εαυτό του να φανταστεί.
Κάθε Πρωτοχρονιά μοιάζει με ένα παράθυρο:
προς αυτό που δεν έχει συμβεί ακόμη,
προς αυτό που μπορεί να συμβεί,
προς αυτό που – κρυφά – ελπίζουμε.
Το μέλλον δεν είναι το αύριο.
Είναι ο τρόπος που στεκόμαστε μπροστά του.
Το παράθυρο ανοίγει όταν σταματάμε για λίγο
Οι μέρες πριν την Πρωτοχρονιά μάς γεμίζουν με θόρυβο:
προετοιμασίες, προσδοκίες, λογαριασμούς, σχέδια.
Ακριβώς γι’ αυτό, η πρώτη μέρα του χρόνου έχει μια μοναδική ποιότητα:
μια επιβράδυνση, μια αναπνοή, μια παύση.
Είναι η στιγμή όπου, για μια μόνο μέρα,
ο εσωτερικός διάλογος παίρνει πρωταγωνιστικό ρόλο:
Πού πηγαίνω; Τι θέλω; Τι δεν θέλω πια; Τι αξίζει;
Το παράθυρο στο μέλλον ανοίγει μέσα σε αυτήν την παύση.
Η ψυχαναλυτική διάσταση: το μέλλον ως επιθυμία
Το μέλλον δεν γράφεται με ευχές, αλλά με επιθυμίες.
Και η επιθυμία – όπως λέει ο Lacan – είναι πάντα ένα αίτημα που δεν ακούστηκε ακόμη, ένα κομμάτι του εαυτού που περιμένει να το συναντήσουμε.
Στην Πρωτοχρονιά, η επιθυμία σηκώνει το χέρι της:
Θέλεις πραγματικά αυτό που νομίζεις ότι θέλεις;
Ή ζεις με όσα περίμεναν οι άλλοι από σένα;
Το παράθυρο στο μέλλον μάς καλεί να ξεχωρίσουμε το “πρέπει” από το “θέλω” και το “θέλω” από το “με φοβίζει”.
Η σιωπή της Πρωτοχρονιάς και το βλέμμα προς τα μέσα
Η πιο αληθινή στιγμή της Πρωτοχρονιάς δεν είναι τα μεσάνυχτα.
Είναι το επόμενο πρωί:
η στιγμή της καθαρής νίκης της εσωτερικότητας.
Το σπίτι είναι αθόρυβο,
οι δρόμοι άδειοι,
ο χρόνος απλώνεται μπροστά μας σαν λευκή σελίδα.
Σε αυτή τη σιωπή, το μέλλον μοιάζει πιο προσβάσιμο.
Από εκεί μπορούμε να δούμε καθαρά:
ποιο κομμάτι της ζωής μας έχει ήδη τελειώσει,
και ποιο είναι έτοιμο να αρχίσει.
Το μέλλον δεν έρχεται· το χτίζουμε
Δεν υπάρχει “καλό” ή “κακό” μέλλον.
Υπάρχει το μέλλον που επιλέγουμε να κατοικήσουμε.
Το παράθυρο της Πρωτοχρονιάς μάς ζητά τρία πράγματα:
- Να είμαστε ειλικρινείς.
Τι μας πονάει; Τι μας λείπει; Τι μας βαραίνει;
Μόνο η ειλικρίνεια γεννά μελλοντική γαλήνη. - Να είμαστε θαρραλέοι.
Κάτι μέσα μας ξέρει ήδη το επόμενο βήμα — αλλά το φοβόμαστε.
Το μέλλον χρειάζεται τόλμη. - Να είμαστε τρυφεροί με τον εαυτό μας.
Χτίζουμε το αύριο με τα υλικά του σήμερα:
και κάποια από αυτά είναι ακόμη ευάλωτα.
Το παράθυρο του μέλλοντος είναι προσωπικό
Δεν ανοίγει το ίδιο για όλους.
Για κάποιους είναι μια χαραμάδα φωτός.
Για άλλους ένα ολόκληρο μπαλκόνι.
Για άλλους ένα μικρό άνοιγμα που χρειάζεται υπομονή για να μεγαλώσει.
Το σημαντικό είναι ότι ανοίγει με τον δικό μας ρυθμό.
Όχι με των άλλων.
Η Πρωτοχρονιά δεν απαιτεί υπερβολικές αποφάσεις.
Απαιτεί μια μικρή, εσωτερική μετατόπιση:
το βλέμμα να στραφεί από το παρελθόν στο μέλλον, έστω και για μια στιγμή.
Κοιτάζοντας από το παράθυρο
Η Πρωτοχρονιά μάς προσφέρει μία μόνο υπόσχεση:
ότι όσα έρχονται είναι άγραφα.
Κι αυτή είναι μια σπάνια ελευθερία.
Κοιτάζοντας από το παράθυρο στο μέλλον,
βλέπουμε όχι το τι “πρέπει” να γίνει,
αλλά το τι μπορούμε να γίνουμε.
Ίσως η μεγαλύτερη πρόβλεψη για τη νέα χρονιά
να είναι η απόφαση να σταθούμε λίγο περισσότερο με τον εαυτό μας,
να ακούσουμε τι ψιθυρίζει η επιθυμία,
να τολμήσουμε το βήμα που αναβάλλαμε,
να αφήσουμε κάτι να τελειώσει
και κάτι άλλο μικρό, εύθραυστο, αληθινό, να αρχίσει.
Η Πρωτοχρονιά είναι ένα παράθυρο στο μέλλον.
Κι εσύ είσαι αυτός που αποφασίζει αν θα το ανοίξει.
ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΟΥ
Ψυχοθεραπεύτρια Λακανικού Ψυχαναλυτικού προσανατολισμού