Το φως ως σύμβολο, ως μετάβαση, ως εσωτερική αναγνώριση
Η γιορτή των Φώτων, η τελευταία πράξη των εορτών, έχει πάντα μια ξεχωριστή βαρύτητα.
Δεν αφορά μόνο τον αγιασμό των υδάτων, ούτε τις εξωτερικές τελετουργίες.
Αφορά το εσωτερικό πέρασμα, τη στιγμή που το ανθρώπινο βλέμμα στρέφεται από το σκοτάδι της διαδρομής προς το φως της συνειδητοποίησης.
Το φως, σε κάθε παράδοση, είναι σύμβολο αποκάλυψης.
Και στη ψυχική πορεία, το φως δεν είναι κάτι που έρχεται απέξω,
αλλά κάτι που αναδύεται από μέσα, έστω και σαν μικρή σπίθα.
Το φως ως τέλος ενός εσωτερικού χειμώνα
Οι γιορτές του Δεκέμβρη είναι γεμάτες από φως: λαμπάκια, κεριά, στολίδια, στολές.
Όμως η γιορτή των Φώτων δεν είναι απλώς συνέχεια — είναι κορύφωση.
Είναι η στιγμή που συμβολικά κλείνει ο “εσωτερικός χειμώνας” του ανθρώπου.
Το φως εδώ λειτουργεί σαν κάλεσμα:
να δούμε τι μέσα μας χρειάζεται θέρμη,
τι χρειάζεται αναγέννηση,
τι χρειάζεται καθαρότητα.
Είναι η πρώτη μέρα όπου ο χρόνος φωτίζει την κατεύθυνσή του.
Το φως στην ψυχολογία: αναγνώριση πριν τη θεραπεία
Ψυχολογικά, τίποτα δεν αλλάζει αν δεν φωτιστεί.
Κανένα τραύμα δεν επουλώνεται όσο παραμένει στο σκοτάδι.
Καμία επιθυμία δεν αναδύεται όσο μένει θαμμένη.
Το φως, σε ψυχικό επίπεδο, είναι η αποκάλυψη της αλήθειας:
τι θέλω, ποιος είμαι, τι φοβάμαι, τι αρνούμαι, τι κρύβω.
Η γιορτή των Φώτων υπενθυμίζει αυτήν ακριβώς την αρχή της ψυχικής εργασίας:
ότι η αλλαγή ξεκινά όταν τολμήσουμε να δούμε.
Ακόμη κι αν αυτό που βλέπουμε δεν είναι όμορφο.
Ακόμη κι αν το φως πονάει.
Το φως δεν είναι παρηγοριά.
Είναι αλήθεια.
Το φως ως διάκριση: ξεχωρίζοντας το μέσα από το έξω
Στη Λακανική οπτική, το φως δεν είναι απλώς κάτι που φωτίζει το αντικείμενο.
Είναι κάτι που φωτίζει τη σχέση μας με το αντικείμενο —
την επιθυμία, την έλλειψη, το σημείο όπου το βλέμμα του Άλλου μας καθορίζει.
Όταν λέμε «ήρθε φως στη ζωή μου»,
στην πραγματικότητα λέμε «είδα κάτι που πριν αγνοούσα».
Το φως δεν αλλάζει την πραγματικότητα.
Αλλάζει την οπτική.
Και αυτό αρκεί για να αλλάξει τη διαδρομή.
Το φως ως εσωτερική κατανόηση
Οι άνθρωποι συχνά μπερδεύουν το φως με τη χαρά, τη θετικότητα ή την αισιοδοξία.
Δεν είναι αυτό.
Το φως είναι η στιγμή που κάτι μέσα σου ξεκαθαρίζει.
Η στιγμή που ένα εσωτερικό νερό, όπως στον αγιασμό, καθαρίζει από την ταραχή.
Η στιγμή που το “δεν ξέρω τι κάνω” μετατρέπεται στο “τώρα καταλαβαίνω”.
Το φως είναι κατανόηση, όχι διασκέδαση.
Είναι νόημα, όχι επιφανειακή ευθυμία.
Είναι η στιγμή όπου η ψυχή αναπνέει λίγο βαθύτερα.
Το φως ως νέα αρχή
Κάθε άνθρωπος έχει μέσα του μικρά, προσωπικά Φώτα.
Ένα φως που ανάβει όταν παίρνει μια δύσκολη απόφαση.
Ένα φως που γεννιέται όταν επιτρέπει στον εαυτό του να αφήσει κάτι πίσω.
Ένα φως που εμφανίζεται όταν αποδέχεται ότι δεν μπορεί να σώσει τους πάντες.
Ένα φως που δυναμώνει όταν συγχωρεί ή όταν επιλέγει να μην συγχωρήσει, αλλά να προχωρήσει.
Το φως δεν είναι μια στιγμή.
Είναι ένα μονοπάτι.
Οι φωτισμοί της ψυχής: μικρές αποκαλύψεις που αλλάζουν την πορεία
Μικρές στιγμές φωτός:
- Το “καταλαβαίνω γιατί πονάω ακόμη”.
• Το “αυτό το πρόσωπο δεν είναι για μένα”.
• Το “αυτό το όνειρο με αφορά”.
• Το “αξίζω κάτι καλύτερο”.
• Το “δεν χρειάζεται να αποδεικνύω τίποτα”.
• Το “αυτός ο φόβος είναι παλιότερος από εμένα”.
• Το “επιτέλους, είμαι παρών στη ζωή μου”.
Κάθε τέτοια στιγμή είναι μια μικρή Θεοφάνεια.
Μια αποκάλυψη.
Ένα φως που προχωράει μαζί μας.
Το φως δεν το κουβαλάμε, το γεννάμε
Σήμερα, των Φώτων, δεν εορτάζουμε μόνο μια παράδοση.
Εορτάζουμε την ανθρώπινη δυνατότητα να βγαίνει από το σκοτάδι.
Να ξαναβρίσκει τον δρόμο,
να δίνει νόημα,
να αγκαλιάζει την αλήθεια,
να αντιμετωπίζει τον εαυτό του.
Το φως δεν είναι κάτι που μας χαρίζεται.
Είναι κάτι που τολμάμε.
Και κάθε φορά που τολμάμε,
η ψυχική μας διαδρομή φωτίζεται λίγο περισσότερο.
ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΟΥ
Ψυχοθεραπεύτρια Λακανικού Ψυχαναλυτικού προσανατολισμού