Η πιο σιωπηλή βραδιά του χρόνου και όσα ακούγονται μέσα της
Υπάρχουν γιορτές που μας βρίσκουν γεμάτους, κι άλλες που μας βρίσκουν άδειους. Κι έπειτα υπάρχουν εκείνες οι γιορτές που μας βρίσκουν… αλλιώς. Με μια σιωπή δίπλα στο δέντρο που πριν έναν χρόνο γέμιζε με δύο φλιτζάνια κακάο, δύο ζευγάρια παπούτσια στην είσοδο, δύο ανθρώπους που φαντάστηκαν ότι το “μαζί” θα κρατούσε περισσότερο.
Αυτές είναι οι γιορτές πρώτη φορά χωρίς σχέση.
Και μοιάζουν με μια ειδική κατηγορία χρόνου: ανάμεσα σε αυτό που ήξερες και σε αυτό που πρέπει τώρα να αντέξεις.
Η απουσία που ακούγεται πιο δυνατά τα Χριστούγεννα
Τις γιορτές ο κόσμος λάμπει, αλλά οι απώλειες κάνουν θόρυβο.
Εκεί όπου υπήρχε το μήνυμα “τι ώρα θα έρθεις;”, τώρα υπάρχει το “δεν θα χτυπήσει”.
Εκεί όπου υπήρχε η μικρή τελετουργία της αναμονής, τώρα δεν υπάρχει τίποτα να περιμένεις και αυτό είναι που πονά περισσότερο.
Τα Χριστούγεννα ενισχύουν την αίσθηση της μοναξιάς, όχι επειδή είσαι μόνος, αλλά επειδή ο κόσμος γύρω σου δεν είναι.
Η σύγκριση που πληγώνει
Κάθε ζευγάρι που βλέπεις στον δρόμο μοιάζει να κρατιέται λίγο πιο σφιχτά.
Κάθε “Merry Christmas” στο Instagram μοιάζει να στοχεύει ακριβώς εκεί όπου είσαι πιο ευάλωτος.
Κάθε φωτογραφία κάτω από το δέντρο μοιάζει σαν υπενθύμιση ότι “εκείνος/εκείνη δεν είναι πια εδώ”.
Δεν είναι αλήθεια.
Είναι απλώς η οπτική της πληγής: όταν πονάς, βλέπεις μόνο αυτά που ανοίγουν περισσότερο το τραύμα.
Η ψυχαναλυτική πραγματικότητα της απώλειας
Η πρώτη γιορτή χωρίς σχέση δεν είναι απλώς μια περίοδος μοναξιάς.
Είναι μια περίοδος ανασύνταξης του εαυτού.
Ο χωρισμός, ειδικά όταν πέφτει πάνω στα Χριστούγεννα, ενεργοποιεί όλα τα παλιά ίχνη:
το παιδικό αίτημα να αγαπηθούμε, τον φόβο της εγκατάλειψης, την ανάγκη να μας δουν και να μας επιλέξουν.
Η απουσία του Άλλου ανοίγει χώρο για να δούμε το είδωλο μας στο ασυνείδητο:
ποιοι είμαστε χωρίς κάποιον να μας καθρεφτίζει.
Κι αυτή η θέαση πονά, αλλά είναι και αληθινά θεραπευτική.
Οι γιορτές χωρίς σχέση είναι μια μορφή «πρώτης φοράς»
Πρώτη φορά κοιμάσαι χωρίς “καληνύχτα”.
Πρώτη φορά ξυπνάς χωρίς μήνυμα “καλημέρα”.
Πρώτη φορά στολίζεις δέντρο χωρίς να συζητάς για τα φώτα που μπλέκουν.
Πρώτη φορά έχεις το δικαίωμα —και την ανάγκη— να κάνεις χώρο μόνο για σένα.
Στην αρχή μοιάζει άβολο.
Μετά μοιάζει λιγάκι απελευθερωτικό.
Και κάποια στιγμή, χωρίς να το καταλάβεις, μοιάζει δικό σου.
Τι σημαίνει να περνάς τα Χριστούγεννα μόνος;
Δεν σημαίνει ότι απέτυχες.
Δεν σημαίνει ότι “κανείς δεν σε θέλει”.
Δεν σημαίνει ότι βρίσκεσαι πίσω από τους άλλους.
Σημαίνει ότι βρίσκεσαι μπροστά σε μια νέα σου εκδοχή.
Τα Χριστούγεννα χωρίς σχέση είναι μια αθόρυβη αναμέτρηση με το εσωτερικό σου τοπίο:
με όσα πόνεσαν, με όσα δεν ειπώθηκαν, με όσα δεν κατάφερες να σώσεις.
Αλλά και με όσα μπορείς τώρα να ξαναχτίσεις χωρίς τον θόρυβο ενός δεσμού που είχε ήδη ραγίσει.
Η πιο δύσκολη νύχτα: η παραμονή
Η παραμονή είναι πάντα η πιο φορτισμένη:
όχι επειδή είναι η “γιορτή της αγάπης”, αλλά επειδή είναι η γιορτή της προσδοκίας.
Και τώρα που δεν έχεις κάποιον να περιμένεις, η προσδοκία στέκεται απέναντί σου σαν άδειο κάθισμα.
Αυτή η στιγμή, όσο σκληρή κι αν είναι, είναι η αρχή μιας νέας συνθήκης:
αρχίζεις να μαθαίνεις πώς είναι να μην είσαι “ο μισός” κάποιου άλλου.
Η μικρή αναγέννηση που δεν φαίνεται ακόμα
Κάθε Χριστούγεννα μιλούν για γέννηση.
Λίγοι όμως μιλούν για αναγέννηση — αυτή που συμβαίνει όταν διαλύεται μια σχέση.
Όταν είσαι μόνος τα Χριστούγεννα, κάτι μέσα σου ξαναγράφει το σενάριο της ζωής σου:
ποιους θέλεις κοντά, τι αντέχεις, τι αξίζεις, τι διεκδικείς.
Δεν το κάνει θορυβωδώς. Δεν το κάνει με πυροτεχνήματα.
Το κάνει χαμηλά, αθόρυβα, εσωτερικά.
Κι αυτό είναι ένα δώρο που δεν θα έκανες ποτέ στον εαυτό σου όσο ήσουν σε μια κακή σχέση.
Οι γιορτές χωρίς σχέση δεν είναι τιμωρία — είναι πέρασμα
Η πρώτη χρονιά χωρίς εκείνον ή εκείνη μοιάζει σαν να περπατάς μέσα στο χιόνι χωρίς κασκόλ.
Στο κρύο. Στο άγνωστο. Στην αρχή ενός άλλου δρόμου.
Αλλά οι γιορτές αυτές δεν είναι ήττα.
Είναι η στροφή της ζωής προς κάτι που ακόμα δεν ξέρεις.
Είναι ο χώρος που ανοίγει, για να μπει κάποια στιγμή μια αγάπη λιγότερο θορυβώδης και περισσότερο αληθινή.
Είναι η στιγμή που αφήνεις πίσω έναν μύθο και συναντάς την πραγματικότητα:
ότι μπορείς να σταθείς, να ζήσεις, να συγκινηθείς και να περάσεις γιορτές — ακόμα και μόνος.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα στα φωτάκια που αναβοσβήνουν, ίσως να καταλάβεις ότι αυτή η χρονιά είναι η αρχή μιας νέας σχέσης:
της σχέσης με τον ίδιο σου τον εαυτό.
ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΟΥ
Ψυχοθεραπεύτρια Λακανικού Ψυχαναλυτικού προσανατολισμού